مينورديدند و دستكم برخيشان در صدد زيارت شهرهاي مقدس خاور نزديك بر ميآمدند.
در اين عصر، افراد بسيار انگشتشماري را ميتوان نام برد كه هيچكدام مزيت ويژهاي نداشت و هيچكدام نتوانست كارهاي بزرگ جوواني مارينيولي (چهاردهم ـ1) را تكرار كند. جوواني پس از سيزده سال غيبت در سال 1352، از شرق بازگشت؛ يك اسقفنشين بهدست آورد، منشي و مورخ امپراتور كارل چهارم شد و در سال 1358 ـ 1359 درگذشت.
برجستهترين زائران ايتاليايي قدس لئوناردو فرسكوبالدي، جورجوگوتچي، سيمونه سيگولي ، و نيكولو دي مارتوني بودند. سهتاي اولي در سال 1384 راهي سفر شدند و هر يك سفرنامهاي از خود برجاي نهادهاند، كه بهترينش بهويژه از لحاظ مصر، مال فرسكوبالدي است.
ده سال بعد، نيكولودي مارتوني به بيتالمقدس رفت، بر سر راهش از مصر و سينا ديدار كرد و از راه قبرس، رُدِس و يونان بازگشت. گزارش او بهويژه از لحاظ يونان با ارزش است. نيكولو به لاتيني نوشت، ولي آن سه نفر به ايتاليايي نوشتند.
ايتالياييان هم مانند كاتالونياييها به حبشه علاقهٴ زيادي داشتند. اين در گزارش سيگولي هويداست، كه در آن اشارهاي هم به يوحناي عابد، فرمانرواي قدرتمند هند، وجود دارد كه سلطان مصر ناگزير از اطاعت اوست، وگرنه آب حياتبخش نيل را از وي دريغ ميدارد و مسيرش را از مصر برميگرداند. اين اشتباه ميان هند و حبشه نمونهٴ خوبي از معلومات (يا جهل) جغرافيايي در آن عصر است. تازه در زمان پادشاهي كِرِنبِس، آخرين شاه مسيحي دُنگولا1 (حدود 1311)، روابطي با رم ايجاد شد و در سال 1316 يوحناي بيستودوم هيئتي شامل هشت دومينيكي را به نوبيا و حبشه فرستاد. وقتي آنان به حبشه رسيدند نامهاي گريما، آرگاي، لوانوس، پانتالئون، ساما، الف ، آسن و آگولوآ را برخود نهادند؛ و راهبهاي به نام ايمئا هم باآنان رفته بود تا ديري براي راهبگان بنا كند. در سال 1329 نامههاي مقامات كليسا خطاب به امپراتور حبشه بود و اين حسادت سلطان مصر را برانگيخت. در سال 1330، بارتولوميودا تيوُلي دومينيكي به اسقفي دُنگولا منصوب شد. معلوماتي را كه او و دستيارانش دربارهٴ آن كشور بهدست آوردند ميتوان در
نقشهٴ پيزينيانوي سال 1367 مشاهده كرد. از سوي ديگر، يكتن فرانسيسي كه سالها در كشور يوحناي عابد زيسته بود، در سال 1391 توسط خوان اول آراگوني به حضور طلبيده شد. در دوران داود اول (امپراتور 1382ـ1411)، راهنامهاي از ونيز به اكسوم تهيه شد، همراه با راهنماي مكالمهاي به زبان عربي و اَمْهَري.2 در سال 1402، فلورنتين آنتونيو
1.H. A. Macmichael : History of the Arabs in the Sudan 1, p. 186, Cambridge, 1992.
دُنگولا (به عربي، دُنْقُله) بخشي از نوبه است در دو سوي نيل، بين '42 °19 و
°18 شمالي، كه اكنون بخشي از سودان است.
2. متن راهنامه در لا رونسيه (2، 113ـ14، 1925)، همراه با اطلاعات فراواني آمده است.